TrendForce: بحران قیمت حافظه و پیش‌بینی کاهش تولید اسمارت‌فون در سال 2026

تازه‌ترین گزارش موسسه پژوهشی TrendForce نشان می‌دهد که افزایش شدید قیمت حافظه فشار قابل توجهی بر تولید جهانی گوشی‌های هوشمند در سال 2026 میلادی وارد خواهد کرد. بر اساس این گزارش که در روز چهارشنبه 11 فوریه 2026 (22 بهمن 1404) منتشر شد، پیش‌بینی می‌شود که مجموع تولید اسمارت‌فون در سال جاری میلادی با 10 درصد کاهش نسبت به سال قبل روبه‌رو شده و به حدود 1.135 میلیارد دستگاه خواهد رسید. از نگاه تحلیل‌گران TrendForce، با توجه به آن‌که قیمت حافظه هیچ نشانه روشنی از کاهش را نشان نمی‌دهد، به نظر می‌رسد شکاف فزاینده میان قیمت‌های بالاتر و سطح تحمل قیمت از سوی مصرف‌کنندگان، تقاضای نهایی بازار را بیش از پیش تضعیف خواهد کرد.

با این حال، یک سناریوی بدبینانه هم وجود دارد که بر اساس آن، تولید اسمارت‌فون در سال 2026 می‌تواند تا 15 درصد و بیش‌تر نیز با افت روبه‌رو شود. در این حالت که TrendForce از آن با عنوان سناریوی خرسی (Bear-case scenario) یاد می‌کند، پیش‌بینی می‌شود که میزان عرضه گوشی‌های هوشمند در سال جاری میلادی به حدود 1.061 میلیارد دستگاه برسد. (Bear یا خرس در این ترکیب برگرفته از اصطلاحات کلاسیک تجاری برای اشاره به بازار در حال تنزل است) این در حالی است که در سال 2025 با آن‌که سال قدرتمندی از نظر عرضه اسمارت‌فون محسوب نمی‌شد، شاهد رشد سالانه 2 درصدی بازار گوشی‌های هوشمند بودیم. البته TrendForce در ادامه تأکید کرده است که شدت اثرگذاری بالا رفتن قیمت حافظه برای برندهای مختلف یکسان نخواهد بود و بسته به ترکیب سبد محصولات و میزان عرضه در هر منطقه تفاوت خواهد داشت.

یافته‌های TrendForce نشان می‌دهد که اگر پیکربندی معمول رم و حافظه داخلی 8GB/256GB را به‌عنوان یک نمونه مبنا در نظر بگیریم، قیمت قراردادی تخمینی این ترکیب در سه‌ماهه نخست 2026 نسبت به دوره مشابه سال گذشته، نزدیک به 200 درصد (معادل 3 برابر) افزایش را تجربه می‌کند. همچنین هزینه قطعات حافظه که در گذشته نزدیک به 10 تا 15 درصد از کل هزینه‌های اسمارت‌فون را تشکیل می‌داد، حالا حدود 30 تا 40 درصد از هزینه گوشی را به خود اختصاص داده است. به این ترتیب از نگاه TrendForce، از یک سو افزایش قیمت محصول نهایی با حفظ حاشیه سود، برای بسیاری از برندها اجتناب‌ناپذیر خواهد بود و از سوی دیگر، تولیدکنندگان بایستی ترکیب مشخصات فنی و سبد محصولات خود را به‌گونه‌ای تنظیم کنند که بتوانند افزایش مداوم قیمت حافظه را مدیریت کنند.

TrendForce در ادامه و با فرض کاهش 15 درصدی تولید گوشی در چارچوب سناریوی بدبینانه، روند تولید هشت سازنده برتر اسمارت‌فون جهان را مورد بررسی قرار داده است. بر این اساس، سامسونگ به‌عنوان پیشتاز بازار گوشی هوشمند و یکی از تأمین‌کنندگان اصلی قطعات حافظه از ادغام عمودی (vertical integration) بهره می‌برد و به همین دلیل انتظار می‌رود افت تولید آن کمتر از برندهای چینی باشد. با این حال، حجم کلی تولید ابرشرکت کره‌ای نیز در نتیجه شرایط ضعیف بازار با کاهش مواجه خواهد شد. ذکر این توضیح لازم به‌نظر می‌رسد که در استراتژی Vertical Integration یا ادغام عمودی، یک شرکت کنترل مراحل مختلف زنجیره تأمین یا تولید خود را در دست می‌گیرد و به جای وابستگی به تأمین‌کنندگان یا توزیع‌کنندگان خارجی، تأمین موارد مورد نیاز خود را شخصاً بر عهده می‌گیرد.

اپل هم به‌عنوان شرکتی که جایگاه برتر بازار اسمارت‌فون را در اختیار دارد، به سبب سهم بالاتر مدل‌های پیشرفته در سبد محصولات خود، در موقعیت مناسب‌تری برای جذب هزینه‌های بالاتر قطعات حافظه قرار دارد. افزون بر این، پایگاه مشتریان اپل به‌طور معمول تحمل بیشتری نسبت به افزایش قیمت‌ها از خود نشان می‌دهد و همین مسأله می‌تواند تا حدی به حفظ ثبات سطح تولید این شرکت یاری رساند.

در مقابل، شیائومی و Transsion که وابستگی بالایی به مدل‌های اقتصادی و رده پایین دارند، در برابر نوسانات قیمت آسیب‌پذیرتر خواهند بود. در واقع، ماهیت بازار هدف حساس به قیمت این برندها، فضای محدودی برای انتقال افزایش هزینه‌ها به مصرف‌کنندگان را باقی می‌گذارد و اگر قیمت حافظه همچنان در سطوح بالا باقی بماند، احتمال زیادی وجود دارد که این شرکت‌ها شاهد بازنگری کاهشی قابل توجهی در برنامه‌های تولید خود باشند.

طبق گزارش TrendForce، برندهایی همچون اوپو، ویوو و شیائومی که تمرکز بالایی بر بازار چین دارند، علاوه بر افزایش هزینه‌ قطعات حافظه، با تشدید رقابت از سوی هواوی نیز مواجهند. هواوی در حال حاضر گسترش اکوسیستم HarmonyOS را در اولویت قرار داده و هم‌زمان از راهبردهای قیمتی نسبتاً انعطاف‌پذیری برخوردار است. از این رو، انتظار می‌رود غول چینی با تکیه بر این عوامل در کنار جایگاه منحصر به‌فرد خود در بازار و وفاداری به برند قوی در میان مصرف‌کنندگان چینی، بتواند فشار قابل توجهی را بر حجم تولید و سهم بازار دیگر برندهای داخلی وارد کند. TrendForce بر اساس برآوردهای کنونی پیش‌بینی کرده است که هواوی در سناریوی بدبینانه کمترین میزان تعدیل را در تولید تجربه خواهد کرد و حتی می‌تواند بر خلاف روند کلی بازار، شاهد رشد تولید نیز باشد.

TrendForce در پایان این گزارش تأکید می‌کند که هر چند افزایش قیمت حافظه، محرک اصلی رکود فعلی بازار اسمارت‌فون محسوب می‌شود، اما عوامل ساختاری عمیق‌تری در پسِ این روند نهفته است. یکی از این عوامل را در کارکرد و قابلیت‌های گوشی‌های هوشمند کنونی باید جست‌وجو کرد که نیازهای روزانه اکثر کاربران را تا حد زیادی پوشش می‌دهند و همین مسأله سبب طولانی‌تر شدن چرخه تعویض و کاهش انگیزه برای ارتقاء شده است. به این ترتیب، حتی اگر قیمت حافظه در آینده تثبیت شود، معکوس شدن تغییر ساختاری تقاضا در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد.

کانترپوینت نیز در آخرین روزهای سال 2025، از افزایش قیمت حافظه و تأثیر آن بر کاهش عرضه جهانی اسمارت‌فون خبر داده بود. کارشناسان این موسسه در تحلیلی مشابه عنوان کرده بودند آن دسته از سازندگان گوشی هوشمند بهتر می‌توانند کاهش عرضه را مدیریت کنند که از ادغام عمودی قوی‌تر، سبد محصولات گسترده (به‌ویژه در بخش پیشرفته) و مقیاس تولید بالاتر برخوردارند. تحلیل‌گران کانترپوینت نیز در گزارش خود ضمن اشاره به اپل و سامسونگ به‌عنوان تولیدکنندگانی با موقعیت بهتر برای عبور موفقیت‌آمیز از این شرایط، از پیش‌بینی شرایط دشوار برای سازندگان چینی از جمله شیائومی، اوپو، ویوو و آنر خبر داده بودند.