Counterpoint اعلام کرد: تاشوهای کتابی، بازیگر اصلی بازار دیوایس‌های تاشو در سال 2026

زمانی که شرکت گمنام Royole نخستین گوشی هوشمند تاشو را در سال 2018 به تولید رساند، عموم مردم فکر می‌کردند که این دیوایس صرفاً یک محصول فانتزی بوده و قابلیت تبدیل شدن به گوشی اصلی را ندارد. حال، پس از گذشت 8 سال نیز گوشی‌های تاشو همچنان در کسب سهم قابل‌توجهی از بازار جهانی اسمارت‌فون ناکام مانده‌‌اند و این سهم با وجود افزایش نسبی، هنوز با سهم گوشی‌های عادی فاصله زیادی دارد. اما طبق گزارشی که به‌تازگی از سوی مؤسسه تحقیقاتی Counterpoint Research منتشر شده، بازار دیوایس‌های تاشو در سال 2026 وارد مرحله جدیدی خواهد شد و در این میان، نقش دیوایس‌های تاشوی افقی یا در اصطلاح کتابی (در مقایسه با تاشوهای عمودی یا صدفی) پررنگ‌تر خواهد بود.

به باور کارشناسان Counterpoint، انتظار می‌رود سال 2026 یک نقطه عطف ساختاری برای بازار جهانی گوشی‌های تاشو باشد؛ به‌گونه‌ای که این صنعت بتواند از بهبود دوره‌ای گذر کرده و وارد مرحله گسترش پایدار شود. این در حالی‌ست که سال 2025 بیشتر یک سال گذار محسوب می‌شد و تولیدکنندگان دیوایس‌های تاشو در این سال عمدتاً به عادی‌سازی موجودی انبار و برنامه‌ریزی محتاطانه برای تولید پرداخته و تقاضا از سوی مصرف‌کنندگان نیز بیشتر گزینشی بود و در رده بالای بازار دیده می‌شد. نکته دیگر آنکه با توجه به قیمت بالای دیوایس‌های تاشو، کاربران به هنگام تصمیم‌گیری برای خرید، ترجیح می‌دهند به جای صرفاً توجه به ظاهر و زیبایی، فاکتورهایی مثل عملکرد و بهره‌وری (productivity-led value) را ملاک قرار دهند.

همان‌طور که در مقدمه هم گفته شد، گوشی‌های تاشوی افقی یا کتابی، در حال تبدیل شدن به موتور رشد اصلی بازار تاشوها هستند. طبق پیش‌بینی Counterpoint، انتظار می‌رود گوشی‌های تاشوی کتابی 65 درصد از مجموع عرضه اسمارت‌فون‌های تاشو در سال 2026 را تشکیل دهند که در مقایسه با 52 درصد در سال 2025 از رشد خوبی حکایت می‌کند. این رشد نشان‌دهنده بهبود سخت‌افزار، کاربرپسندتر شدن و اعتماد تولیدکننده به فرم-فاکتورهای ارزشمند است. در مقابل، گوشی‌های تاشوی عمودی یا فلیپ‌فون‌ها اغلب به عنوان محصولات مکمل در صنعت مد (نوعی اکسسوری) محسوب شده و در رده شبه‌پرچمدارها جای می‌گیرند. گفتنی‌ست، طبق برآورد Counterpoint، سهم فلیپ‌فون‌ها از بازار دیوایس‌های تاشو به‌تدریج رو به کاهش است.

در این میان، ورود اپل به بازار گوشی‌های هوشمند تاشو می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در فعل و انفعالات بازار جهانی این محصولات ایفا کند. شنیده‌ها حاکی از آن است که این کمپانی آمریکایی در نیمه دوم سال 2026، اقدام به عرضه نخستین دیوایس تاشوی خود خواهد کرد. این محصول – که ممکن است iPhone Fold نام بگیرد – یک تاشوی کتابی مجهز به نمایشگری با نسبت تصویر 1:1.414 است که برای انجام کارهایی نظیر مالتی‌تسکینگ، مشاهده اسناد و مصرف محتوا مناسب به نظر می‌رسد.

این امر نشان می‌دهد اپل تمرکز ویژه‌ای روی افزایش بهره‌وری (productivity-driven use cases) کاربران (و نه صرفاً ظاهر دستگاه) داشته است. درست است که موفقیت نهایی تاشوی اپل به عواملی همچون قیمت‌گذاری و زمان دقیق عرضه به بازار بستگی دارد، اما نباید فراموش کنیم که ورود اپل به این عرصه می‌تواند رهبری بازار در بخش دیوایس‌های تاشو را تحت تأثیر قرار داده و روند مقبولیت این نوع از گوشی‌ها را در بین عموم مردم سرعت ببخشد.

اکوسیستم اندروید نیز در حال تطبیق خود با این تغییرات است. به عنوان مثال، سامسونگ در نیمه دوم سال 2025 به لطف موفقیت Galaxy Z Fold7 به نقطه عطف مهمی رسید. لازم به ذکر است، در بازه زمانی یادشده حجم عرضه تاشوی كتابي Galaxy Z Fold7 از تاشوی صدفی Galaxy Z Flip7 پیشی گرفت که نشان‌دهنده موفقیت سامسونگ در رفع نقاط ضعف تاشوهای کتابی است. همچنین، طبق برخی شنیده‌ها ظاهراً سامسونگ قصد دارد مثل اپل به تولید تاشوهای کتابی عریض‌تر اقدام کند تا موارد استفاده چند پنجره‌ای با محوریت بهره‌وری (productivity) را بالاتر ببرد.

به باور کارشناسان Counterpoint، درست است که تاشوهای صدفی در آغاز راه نقش مهمی در گسترش بازار دیوایس‌های تاشو داشتند و حتی تا قبل از سال 2024 فروش بیشتری نسبت به دیوایس‌های کتابی داشتند، اما در مقطع کنونی شرکت‌های تولیدکننده برای پیش‌برد استراتژی‌های رشد درازمدت در این حوزه به تاشوهای کتابی امید بسته‌اند. رونمایی از نخستین تاشوی کتابی موتورولا در رویداد CES و تعهد گوگل به ادامه تولید محصول در خانواده Pixel Fold تأییدی‌ست بر آنچه گفته شد.

به باور تارون پاثاک (Tarun Pathak)، مدیر تحقیقاتی Counterpoint، همزمان با تشدید محدودیت در عرضه حافظه‌هایی که عمدتاً در ساخت قطعات مورد استفاده در اسمارت‌فون‌های رده‌های پایین تا میانی به کار می‌روند، نگرانی‌ها درباره آینده بازار انبوه نیز افزایش یافته است. در چنین شرایطی شرکت‌های تولیدکننده ترجیح می‌دهند بیشتر روی دیوایس‌های با ارزش افزوده بالاتر تمرکز کنند و به این ترتیب سودآوری در اولویت قرار می‌گیرد، نه حجم تولید. در این تغییر رویکرد، گوشی‌های تاشوی کتابی از موقعیت مناسبی برخوردارند، زیرا مشخصات پیشرفته و حافظه بالای آنها متوسط قیمت فروش یا در اصطلاح ASP آنها را بالا می‌برد.

به نظر می‌رسد گوشی‌های هوشمند تاشو فاز اولیه را پشت سر گذاشته و در سال 2026 تولیدکنندگان به دنبال آنند که به جای بزرگ‌تر کردن نمایشگر، با تمرکز بر لولای این دیوایس‌ها جریان‌های کاری چند-پنجره‌ای یا در اصطلاح multi-pane را پیش ببرند. با افزایش سهم تاشوهای کتابی در بین اسمارت‌فون‌های پرچمدار، قابلیت «تداوم اپلیکیشن» یا همان App Continuity دیگر یک آپشن لوکس نخواهد بود، بلکه معیاری برای سنجش تجربه کاربری و وفاداری مشتریان به حساب می‌آید. قاعدتاً هرچه تعداد تاشوها در بازار افزایش یابد، توسعه‌دهندگان نیز مجبور خواهند شد اپلیکیشن‌های خود را به‌گونه‌ای طراحی کنند که با دیوایس‌های تاشو سازگاری بیشتری داشته باشد.