وقتی اینترنت قطع می‌شود، فقط ارتباطات از بین نمی‌رود؛ اقتصاد خاموش می‌شود

در سال‌های گذشته، فعالان اقتصاد دیجیتال بارها نسبت به پیامدهای محدودسازی اینترنت، کاهش کیفیت ارتباطات و بی‌ثباتی زیرساختی هشدار داده بودند؛ اما امروز دیگر مسئله «خطر احتمالی» نیست. بخشی از اقتصاد دیجیتال ایران عملاً آسیب دیده، بخشی از کسب‌وکارها تعطیل شده‌اند و بسیاری دیگر تنها برای زنده ماندن تلاش می‌کنند.

انجمن بلاکچین ایران در تازه‌ترین گزارش جامع خود با عنوان «گزارش ملی تاب‌آوری اقتصاد دیجیتال در بحران اینترنت ۱۴۰۴–۱۴۰۵» تلاش کرده تصویری واقعی، میدانی و داده‌محور از وضعیت امروز اقتصاد دیجیتال کشور ارائه دهد؛ گزارشی ۴۰ صفحه‌ای که بر اساس پایش میدانی، روایت فعالان اقتصادی، گزارش‌های رسانه‌ای و داده‌های گردآوری‌شده از بیش از ۲۳۰ مدیر کسب‌وکار تدوین شده است.

این گزارش می‌گوید بحران اینترنت در ایران دیگر صرفاً یک مسئله ارتباطی نیست؛ بلکه به بحرانی اقتصادی، معیشتی و حتی امنیتی تبدیل شده است.

از هشدار تا وقوع خسارت

در دوره‌های گذشته، فعالان اقتصاد دیجیتال درباره «خطر نابودی» کسب‌وکارها هشدار می‌دادند؛ اما امروز روایت‌ها تغییر کرده است.

در بخشی از این گزارش آمده:

اقتصاد دیجیتال ایران دیگر فقط در معرض تهدید نیست؛ بخشی از آن از دست رفته و اکنون مسئله اصلی، جلوگیری از نابودی باقی‌مانده ظرفیت‌هاست.

بر اساس داده‌های این گزارش، حدود ۷۰ روز اختلال گسترده، قطع یا بی‌ثباتی اینترنت بین‌الملل باعث شده بسیاری از کسب‌وکارهای کوچک و متوسط وارد مرحله تعدیل نیرو، توقف توسعه یا تعطیلی کامل شوند. –

در این میان، شرکت‌های کوچک بیشترین آسیب را متحمل شده‌اند؛ شرکت‌هایی که نه سرمایه پنهان دارند، نه دسترسی ویژه و نه امکان تحمل ماه‌ها بحران پی‌درپی.

خسارتی که فقط عدد نیست

برآوردهای این گزارش نشان می‌دهد خسارت ناشی از اختلال اینترنت، روزانه بین ۳ تا ۸ هزار میلیارد تومان تخمین زده شده و مجموع خسارت‌ها طی ماه‌های اخیر به صدها هزار میلیارد تومان رسیده است.

اما مسئله فقط عدد نیست.

فعالان اقتصاد دیجیتال می‌گویند:

• بازارها از بین رفته‌اند،
• کاربران بی‌اعتماد شده‌اند،
• سرمایه‌گذاری متوقف شده،
• و بسیاری از نیروهای متخصص در فکر مهاجرت یا خروج از بازار کار هستند.

یکی از مدیران کسب‌وکارها در روایت میدانی این گزارش می‌گوید:

ما دیگر برای رشد نمی‌جنگیم؛ برای زنده ماندن می‌جنگیم.

اینترنت طبقاتی؛ راه‌حل یا تشدید بحران؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این گزارش، نقد مدل موسوم به «اینترنت طبقاتی» یا «اینترنت پرو» است.

انجمن بلاکچین ایران در این گزارش تأکید کرده که دسترسی محدود و تفکیک‌شده، نه‌تنها جایگزین اینترنت پایدار عمومی نشده، بلکه در مواردی باعث تعمیق نابرابری و تضعیف کسب‌وکارهای کوچک شده است.

در بخشی از گزارش آمده است:

اینترنت پایدار، زیرساخت عمومی اقتصاد دیجیتال است؛ نه امتیازی محدود برای گروهی خاص.

بسیاری از کسب‌وکارها می‌گویند حتی دسترسی‌های محدود نیز پاسخ‌گوی نیاز واقعی شرکت‌ها نیست و نمی‌توان با اینترنت محدود، زیرساخت عملیاتی یک کسب‌وکار واقعی را اداره کرد. از طرفی فعالیت کسب و کار بدون دسترسی کاربر به اینترنت عملا بی فایده است.

وقتی کاربران ناچار به استفاده از ابزارهای ناامن می‌شوند

گزارش همچنین هشدار می‌دهد که محدودسازی گسترده اینترنت، کاربران را به سمت VPNها، کانفیگ‌های ناشناس و مسیرهای غیررسمی سوق داده است؛ موضوعی که به گفته فعالان این حوزه، ریسک فیشینگ، کلاهبرداری و سوءاستفاده‌های امنیتی را افزایش داده است.

در واقع، مسئله فقط اختلال اینترنت نیست؛ بلکه افزایش ناامنی دیجیتال و کاهش اعتماد عمومی نیز بخشی از پیامدهای این وضعیت است.

اقتصاد دیجیتال؛ مسئله معیشت مردم

یکی از مهم‌ترین نکات گزارش، تأکید بر این موضوع است که اینترنت دیگر یک ابزار جانبی نیست.

برای میلیون‌ها نفر، اینترنت محل کار، مسیر فروش، بستر بازاریابی و ابزار درآمد روزانه است. اختلال در اینترنت، مستقیماً به معنای اختلال در معیشت مردم است.

در این گزارش آمده:

وقت آن رسیده است که سیاست‌گذاری اینترنت، اثر مستقیم خود بر سفره مشاغل آزاد، شرکت‌های کوچک و طبقه مولد اقتصاد دیجیتال را ببیند در غیر اینصورت شاهد قتل عام مشاغل آزاد و کسب و کارها خواهیم بود.

هدف گزارش؛ تقابل نیست، جلوگیری از خسارت بیشتر است

انجمن بلاکچین ایران تأکید کرده که هدف این گزارش صرفاً اعتراض یا تقابل نیست؛ بلکه تلاش برای مستندسازی واقعیت میدانی و کمک به اصلاح مسیر سیاست‌گذاری است.

در بیانیه رسمی انجمن آمده است:

هدف این انجمن، نه تقابل با نهادهای تصمیم‌گیر، بلکه کمک به شکل‌گیری سیاست‌گذاری دقیق‌تر، واقع‌بینانه‌تر و مبتنی بر واقعیت‌های میدانی اقتصاد دیجیتال کشور بوده است.  که هر روز دیرکرد در اصلاح آن رکود تساعدی و قتل عام کسب و کارها و مشاغل را شامل میشود.

این انجمن همچنین اعلام کرده به‌زودی گزارش مستقلی درباره وضعیت تعدیل نیرو، تعلیق شرکت‌ها و آثار بحران بر اشتغال حوزه بلاکچین و رمزدارایی منتشر خواهد کرد.

دو مطالبه فوری بخش خصوصی

جمع‌بندی این گزارش، دو مطالبه مشخص و فوری را مطرح می‌کند:

۱. بازگشت اینترنت پایدار و قابل اتکا

اینترنت امروز زیرساخت مستقیم تولید، اشتغال و معیشت است و بدون دسترسی پایدار، اقتصاد دیجیتال امکان ادامه فعالیت ندارد.

۲. توقف توسعه اینترنت طبقاتی

دسترسی محدود و تبعیض‌آمیز نه‌تنها بحران را حل نکرده، بلکه بخشی از اکوسیستم اقتصاد دیجیتال را فرسوده‌تر کرده است.

داده‌هایی که فقط آمار نیستند؛ روایت یک فرسایش واقعی

بخش دهم این گزارش، به پیوست‌های آماری و داده‌محور بحران اختصاص دارد؛ بخشی که تلاش می‌کند ابعاد واقعی خسارت واردشده به اقتصاد دیجیتال کشور را با اعداد، شاخص‌ها و روندهای قابل اندازه‌گیری نشان دهد.

بر اساس داده‌های گردآوری‌شده در این گزارش:

• مدت اختلال گسترده و بی‌ثباتی اینترنت حدود ۷۰ روز برآورد شده،
• مجموع ساعات اختلال از ۱۶۵۰ ساعت عبور کرده،
• خسارت روزانه اقتصاد دیجیتال بین ۴ تا ۱۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده شده که هر روز خاموشی این عدد را به صورت تساعدی افزایش میدهد،
• و در برخی کسب‌وکارها افت فروش به بیش از ۷۰ درصد رسیده است.

گزارش همچنین نشان می‌دهد:

• بازده تبلیغات دیجیتال بین ۵۰ تا ۸۰ درصد افت کرده،
• جذب مشتری جدید در برخی کسب‌وکارها تقریباً متوقف شده،
• هزینه زیرساخت‌ها تا بیش از ۱۲۰ درصد افزایش یافته،
• و روند تعدیل نیرو و توقف جذب نیروی متخصص به شکل محسوسی در حال گسترش است.

در حوزه کاربران نیز، گزارش از افزایش استفاده اجباری از VPN، رشد ریسک فیشینگ و کاهش اعتماد عمومی به خدمات دیجیتال سخن می‌گوید؛ موضوعی که نشان می‌دهد بحران فعلی تنها محدود به شرکت‌ها نیست و مستقیماً به امنیت و معیشت مردم نیز گره خورده است.

پرسش اصلی همچنان پابرجاست

شاید مهم‌ترین جمله این گزارش، همان پرسشی باشد که فعالان اقتصاد دیجیتال امروز از تصمیم‌گیران کشور دارند:

آیا این هشدارها، این داده‌ها، این روایت‌ها و این خسارت‌ها واقعاً دیده و شنیده می‌شوند؟

The post وقتی اینترنت قطع می‌شود، فقط ارتباطات از بین نمی‌رود؛ اقتصاد خاموش می‌شود appeared first on ارزدیجیتال.

نمایش متن کامل